هزینه سربار در حسابداری چیست؟ انواع هزینههای سربار + نحوه محاسبه
بسیاری از کسبوکارها تصور میکنند سودآوری فقط به میزان فروش وابسته است، اما واقعیت این است که بخش بزرگی از موفقیت مالی یک مجموعه به مدیریت درست «هزینههای پنهان» مربوط میشود؛ هزینههایی که اگر بهدرستی شناسایی و محاسبه نشوند، میتوانند سود واقعی کسبوکار را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهند. هزینه سربار یکی از مهمترین مفاهیم حسابداری است که نقش کلیدی در قیمتگذاری، کنترل هزینهها و تصمیمگیری مالی دارد. در این مقاله بهصورت کامل و کاربردی بررسی میکنیم هزینه سربار چیست، چه انواعی دارد، چگونه محاسبه میشود و چرا در تحلیل سودآوری و مدیریت مالی کسبوکار اهمیت بالایی دارد.
از آنجایی که این هزینه ها پراکنده و بعضا مبالغ کمی هستند احتمالا در نگاه اول خیلی تاثیر گذار و مهم به نظر نیایند؛ اما زمانی که این نوع هزینهها مشخص شوند و بدانیم مجموعا چه مقدار هستند تاثیر مدیریت آنها را بهتر درک می کنیم و زمینه را برای پیشرفت فعالیت اقتصادی ایجاد می کنیم. لذا اگر علاقه مند به حوزهی حسابداری هستید یا اینکه یک کسب و کار دارید تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
آنچه در مورد هزینه سربار میخوانید:
هزینه سربار چیست؟
سربار یک هزینه غیر مستقیم است که به بهای تولید شدن کالا یا خدمات تعلق می گیرید و چون دیده نمی شود محاسبه آن سخت است. یا به عبارت دیگر این نوع هزینهها برای حمایت از شرکت پرداخت میشوند و به عملکرد روزانه یک فعالیت تجاری اقتصادی مربوط می شوند. این هزینههای جانبی برای فعالیتهای کلی یک کسب و کار ضروری هستند ومعمولا در پروسه تولید و ایجاد یک خدمت به وجود می آیند و بصورت شفاف و مشخص به محصول یا خدمت خاصی تعلق ندارند.
انواع هزینه سربار
برخی منابع هزینههای سربار را به سه صورت ثابت، متغیر و نیمه متغیر دسته بندی میکنند. برخی در کنار این سه دسته؛ مستقیم و غیر مستقیم را هم عنوان می کنند. با توجه به نوع تجارت، بازرگانی و یا صنعتی که در آن فعالبت دارید مقدار این هزینهها متفاوت است. در ادامه به بررسی هر کدام از این نوع هزینه ها می پردازیم:
سربار مستقیم و سربار غیر مستقیم
در این نوع دسته بندی هدف مشخص کردن سودآوری محصولات و سهم هر واحد در سود شرکت است. در محاسبه هزینه سربار مستقیم می توان این هزینه را بصورت مستقیم به یک واحد ارتباط داد به طور مثال هزینه تعمیر و نگهداری یک دستگاه خاص. اما هزینه سربار غیر مستقیم را نمی توان بصورت واضح و شفاف به یک واحد تولیدی اختصاص داد مثلا هزینه ای که برای روشنایی یا گرم کردن یک واحد تولید مصرف میشود.
هزینههای سربار ثابت
این نوع هزینهها باید به طور مرتبط در پایان هرماه پرداخت شوند و معمولا با تغییر سطح فعالیتهای تجاری یک کسب و کار تغییر نمی کنند. نوع این هزینهها در تمامی کسب و کارها و فعالیتهای تجاری تقریبا ثابت است.
- هزینههای تولید آزمایشی
- هزینه اخذ مجوزها
- تامین ماشینآلات و تاسیسات
- تامین تجهیزات اداری
- خرید زمین
- هزینههای طراحی کارخانه و تحقیقات بازار
- احداث ساختمان و محوطهسازی
هزینههای سربار متغییر
هزینههای سربار متغییر با توجه به سطح فعالیتهای تجاری یک کسب و کار تغییر می کنند و در کسب و کارهایی با سطح فعالیت بزرگ و بالا، عدد هزینههای سربار متغییر افزایش می یابد اما در کسب و کارهای خرد و کوچک میزان هزینههای سربار متغییر کاهشی است. مانند خرید لوازم اداری که به میزان سطح فعالیت یک کسب و کار وابسته است.
- هزینه خرید مواد اولیه
- حمل و نقل مواد اولیه
- هزینههای توزیع
- هزینههای مصرف انرژی به جز هزینههای ثابت
- هزینههای تهیه ابزار مصرفی
- اضافهکاری و پورسانت
- بیمه محصولات
- تعمیرات و نگهداری
- هزینههای بستهبندی
هزینه های نیمه متغیر
این نوع هزینه ها به سطح فعالیت یک کسب و کار در ارتباط نیستند و بشتر وابسته به زمان می باشند. بهترین مثالی که برای این نوع هزینه ها می توان استفاده کرد هزینه هایی مانند آب، برق و کاز هستند.
برخی منابع دیگر انواع هزینه های سربار را بصورت زیر دسته بندی می کنند. ما در این مقاله در قالب یک جدول ارائه داده ایم.
نوع هزینه سربار |
مثال |
| هزینه های زیر ساختی | هزینه اجاره، تأمین ابزار و تجهیزات، هزینه برق و غیره |
| هزینه های زیر ساختی مدیرتی | شامل هزینههایی مانند معاشات کارکنان، هزینههای آموزش، هزینههای بیمه، هزینههای حمایتی و غیره. |
| هزینه های بازرگانی | هزینه بستهبندی و حملونقل، هزینههای بازاریابی، هزینههای تبلیغات و غیره |
| هزینه های اداری | برای اجاره یک واحد تجاری یا دفتر کار انجام میشود، هزینه های پرداختی به یک مسئول پذیرش، کارکنان، حسابدار، نظافتچی |
| هزینه های اجتماعی | شامل هزینههایی مانند تأمین امنیت و پایاب خدمات بهداشتی و درمانی و تأسیس کمکهای مالی به افراد کمدرآمد و غیره |
| هزینه های مالی | هزینههای مربوط به تولید کالا یا خدمات، مثل هزینههای ماشین آلات، مواد اولیه، نیروی انسانی و غیره |
| هزینه های تحقیق و توسعه | شامل هزینههای مربوط به کارگاههای تحقیق و توسعه، تعمیر و نگهداری تجهیزات، هزینههای دانشمندان و دانشجویان |
| هزینه های فروش و توزیع | هزینههای تبلیغات، کمیسیون، حمل و نقل و سایر هزینههای مربوط به فعالیتهای فروش و توزیع، شرکت در نمایشگاه ها، هزینه های تبلیغات غیر دیجیتال مانند بیلبوردها، کاتالوگ و بروشور محصولات، تمامی فعالیت ها در زمینه معرفی شرکت و برند سازی |
| هزینه های قانونی و مالیاتی | رفع مشکلات حقوقی، مستندسازی، مالیات، وکالت |
| هزینه های تاسیسات | آب، گاز، برق، اینترنت، فاضلاب و خدمات تلفنی |
محاسبه هزینه سربار
تقریبا بیشتر موسسات و کارگاه های تولیدی قبل از تولید یا ساخت یک محصول یا خدمت، بصورت تقریبی تعداد محصول تولیدی را پیش بینی میکنند. معمولا بعدا از تولید تعداد پیش بینی شده با تعداد واقعی اختلاف دارد لذا برای شناسایی این اختلاف میزان هزینه های سربار را محاسبه میکنند. برای محاسبه هزینه سربار از روش های مختلفی استفاده می شود ولی بر اساس منابع موجود از سه روش استاندار، پیشرفته و مستقیم استفاده میشود.
فرمول هزینه سربار
اگر هدف محاسبه هزینه سربار نسب به فروش باشد فرمول به این صورت است که هزینه سربار ماهانه بر فروش ماهانه تقسیم شود و در 100 ضرب نمائید.
هزینه سربار به هزینههایی گفته میشود که برای اداره و ادامه فعالیت کسبوکار ضروری هستند، اما بهصورت مستقیم به تولید یک محصول یا ارائه یک خدمت مشخص مرتبط نیستند.
این هزینهها شامل مواردی مانند اجاره، قبوض، استهلاک، حقوق اداری و سایر هزینههای غیرمستقیم میشوند.
هزینههای مستقیم را میتوان مستقیماً به یک محصول، پروژه یا خدمت مشخص تخصیص داد؛ مانند مواد اولیه یا دستمزد مستقیم تولید.
در مقابل، هزینههای سربار ماهیت غیرمستقیم دارند و برای کل فعالیت سازمان صرف میشوند، نه برای یک واحد مشخص از محصول یا خدمت.
هزینههای سربار معمولاً به سه دسته تقسیم میشوند:
• سربار ثابت: هزینههایی که با تغییر حجم فعالیت تغییر نمیکنند، مانند اجاره
• سربار متغیر: هزینههایی که با میزان فعالیت تغییر میکنند، مانند برخی هزینههای انرژی
• سربار نیمهمتغیر: هزینههایی که بخشی ثابت و بخشی متغیر دارند
محاسبه صحیح هزینههای سربار به کسبوکارها کمک میکند تا:
بهای تمامشده محصولات را دقیقتر تعیین کنند
قیمتگذاری صحیحتری داشته باشند
سودآوری واقعی را تحلیل کنند
تصمیمات مالی و مدیریتی بهتری بگیرند
برخی از رایجترین هزینههای سربار عبارتاند از:
اجاره محل کار یا کارخانه
هزینه آب، برق و گاز
بیمه
استهلاک تجهیزات
حقوق کارکنان اداری
هزینههای نگهداری و پشتیبانی
هزینههای سربار بهطور مستقیم بر سود خالص کسبوکار تأثیر میگذارند.
اگر این هزینهها بهدرستی کنترل یا تخصیص داده نشوند، ممکن است قیمتگذاری محصولات نادرست انجام شود و تحلیل سودآوری واقعی کسبوکار با خطا همراه شود.
نتیجه گیری
هزینه سر بار در تمامی واحد های اقتصادی؛ تولیدی؛ خدماتی، پیمانکاری و حتی زندگی شخصی شما نیز استفاده می شود. این سوال پیش می آید که: یادگیری مهارت محاسبه این هزینه چه کاربردی دارد؟
باید گفته شود اگر شما حسابدار هستید برای اینکه بتوانید به مدیرانتان کمک کنید تا تصمیم گیری بهتری انجام دهند یادگیری این مهارت مفید و مهم است و همچنین اگر صاحب یک کسب و کار هستید برای کسب سود بیشتر نیاز هست هزینه سربار را بشناسید و بدانید که به چه صورت محاسبه میشود.
بنابراین در این مقاله موسسه حسابداری و مالی کاوش گویا ارقام سعی کرد به طور کامل به این مبحث بپردازد. از اینکه تا انتهای مقاله با ما همراه بودید از شما سپاسگزاریم.
همچنین در صورتی که به خدمات حسابداری نیاز داشتید، صفحه “خدمات حسابداری” را مشاهده نمایید و با ما در تماس باشید.
(استفاده از تمام یا بخش هایی از این مقاله با ذکر منبع بلامانع است.)
سلام، بسیار عالی ممنون
لطفا بفرمایید در شرکت تولیدی اگر هزینه هایی مانند ابزار مصرفی، تعمیرات و… را در کد حساب هزینه های عملیاتی ثبت کنیم و در سربار نبریم، آیا تبعاتی برای شرکت خواهد داشت؟
مطالب مفید بود سپاسگزارم